Het systematisch analyseren van groepsdynamiek

Het systematisch analyseren van groepsdynamiek is van groot belang voor het begrijpen van sociale processen in de klas en hun betekenis voor het leerklimaat. Onder groepsdynamiek versta ik hier het geheel van interactiepatronen, sociale posities en groepsnormen dat zich binnen een klas ontwikkelt en het gedrag van leerlingen mede richting geeft. Binnen onderwijscontexten gaat het […]
Groepsdynamiek in de klas: meer dan het gedrag van individuele leerlingen

De les is nog maar net begonnen. De leraar legt de opdracht uit. Iedereen lijkt te luisteren. Dan fluistert een leerling achter in de klas iets naar zijn buurman. Die grinnikt. Het is even stil, maar dan maakt hij een opmerking terug, iets harder deze keer. Een paar leerlingen lachen. De leraar reageert en probeert de aandacht terug te krijgen. Maar inmiddels heeft de opmerking […]
Waarom samenwerken in spel niet vanzelf ontstaat

Tijdens een gymles krijgen leerlingen een opdracht: steek met je groep een denkbeeldige rivier over met vier matten. Niemand mag de vloer raken. De groep begint enthousiast. Twee leerlingen pakken meteen de matten en roepen wat er moet gebeuren. Eén leerling springt alvast vooruit. Twee anderen blijven even staan kijken. Het eerste plan mislukt. Een […]
Wanneer een groep niet lekker loopt…

Wanneer een groep niet lekker loopt, voel je dat meteen. Je merkt het niet niet alleen aan de leerlingen, maar ook aan een verandering in jouw eigen gedrag. Je bent vaker aan het corrigeren, meer aan het sturen, constant bezig met orde houden. Het leren verplaatst zich naar de achtergrond en het welbevinden komt onder […]
Wat groepsdynamiek en spelontwerp vragen van de vakleerkracht

In de gymzaal of op het sportveld ontspoort een spel meestal niet van het ene op het andere moment. Ontsporing ontstaat door een opeenstapeling van prikkels. Vaak begint het juist prettig: de groep is in beweging, het tempo past, leerlingen doen mee en lijken betrokken. Gaandeweg kan er echter iets verschuiven. Rollen veranderen, regels krijgen […]
Ben je een pion of een origin?

Waarom keuzes en feedback het verschil maken in motivatie Stel je voor: je geeft een opdracht. De ene leerling sjokt mee, ogen half op de klok, bewegingen traag omdat het moet. De ander springt erin, probeert nieuwe dingen en straalt energie uit. Dat verschil gaat niet alleen over motivatie, maar vooral over hoe iemand zijn […]
Praktisch inzicht #6: Hoe gewoonten het onderwijs veranderen

Als inleiding voor deze serie belichten we drie belangrijke principes van groepsdynamiek. Drie principes van groepsdynamiek 𝟏: Iedereen vult zijn ruimte in met eigen normen.Elke persoon brengt unieke normen, waarden en overtuigingen mee in een groep. Hoe je een taak uitvoert, weerspiegelt wie je bent en wat je belangrijk vindt. Dit zorgt voor unieke bijdragen, […]
De kracht van groepsdynamiek: Durf jij de leiding te nemen?

Groepen zijn voortdurend in beweging en als leerkracht sta jij aan het roer. Hoe zorg je ervoor dat je de dynamiek in jouw klas effectief beïnvloedt zonder de controle te verliezen? Het beheersen van groepsvorming gaat verder dan het volgen van regels; het vereist diepgaand inzicht in de fasen van groepsdynamiek en de vaardigheid om […]
Praktische inzichten

In hoofdstuk 4.1 van Groepsdynamiek in het Onderwijs worden verschillende praktische inzichten gedeeld die leerkrachten helpen bij het effectief sturen van groepsprocessen. Inzicht 3 richt zich op de normfase van groepsvorming en benadrukt de belangrijke rol van groepsreflectie om een evenwichtige en inclusieve groepsdynamiek te bevorderen. Inzicht 3: De normfase en groepsreflectie In de normfase […]
“Een gedeelde visie op veiligheid en passie voor de ontwikkeling van kinderen zijn basisvoorwaarden.”

Het voorwoord schrijven van een boek, is iets wat ik niet zomaar doe. Een gedeelde visie op veiligheid en passie voor de ontwikkeling van kinderen zijn daarvoor basisvoorwaarden wat mij betreft. Aan het woord: Bart Heeling. Bart schreef een post op LinkedIn over ons boek dat ik hier graag deel. Het boek ‘Groepsdynamiek in het onderwijs’ van Thomas […]